Siyasal Yabancılaşma Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Analizleri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18366844Anahtar Kelimeler:
siyasal yabancılaşma, siyasal etkisizlik, siyasal güvensizlik, ölçek uyarlama, geçerlik ve güvenirlikÖzet
Bu çalışma, günümüz toplumlarında artan siyasi hoşnutsuzluğun temel kavramlarından biri olan siyasal yabancılaşmayı ölçmek amacıyla Kamerunlu araştırmacılar tarafından geliştirilen Siyasal Yabancılaşma Ölçeği'nin (SYÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamıştır. Çalışma, kolayda örnekleme yöntemiyle toplanan iki farklı katılımcı grubundan (AFA için N=207; DFA için N=300) elde edilen verilerle yürütülmüştür. Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin 10 maddelik nihai Türkçe formunun kuramsal çerçeveyle tutarlı biçimde iki faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir: Siyasal Etkisizlik ve Siyasal Güvensizlik. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonucunda elde edilen uyum indeksleri (χ2/sd = 2.721, RMSEA = .076, CFI = .943, SRMR = .0605, CFI = .943, GFI = .947 ve AGFI = .907) modelin veriyle kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğunu kanıtlamıştır. Yakınsak ve ıraksak geçerlik ölçütleri de sağlanmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerlik, SYÖ toplam puanlarının Dean'in Yabancılaşma Ölçeği ile pozitif (r = .46, p < 0,01) Seçilmiş Yetkililerin Güvenilirliği Ölçeği ile ise negatif (r = -.49, p < 0,01) ve anlamlı ilişkiler sergilemesiyle desteklenmiştir. Güvenirlik analizleri, toplam ölçek için yeterli iç tutarlılık (α = .795) olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, SYÖ'nün Türkiye bağlamında siyasal yabancılaşmayı ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Referanslar
Abravanel, M. D., ve Busch, R. J. (1975). Political competence, political trust, and the action orientations of university. The Journal of Politics, 37(1), 57-82.
Akfırat, O. N., ve Çok, F. (2013). The Turkish adaptation of the scale that effect political and social participation. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 46(2), 369-398.
Allamong, M. B. (2022). Three essays on disaffection in American politics [Doktora Tezi, Texas A&M University].
Allamong, M. B. (2024). Political alienation and the Trump vote in the 2016 and 2020 US presidential elections. Public Opinion Quarterly, 88(1), 1-21. https://doi.org/10.1093/poq/nfad065
Ambler, J. (1975). Trust in political and nonpolitical authorities in France. Comparative Politics, 8(1), 31-58.
Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2. baskı). Routledge
Citrin, J., McClosky, H., Shanks, J. M., ve Sniderman, P. M. (1975). Personal and political sources of political alienation. British Journal of Political Science, 5(1), 1-31.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (5. Baskı). Pegem Akademi.
Dahl, V., Amnå, E., Banaji, S., Landberg, M., Šerek, J., Ribeiro, N., ... & Zani, B. (2020). Apathy or alienation? Political passivity among youths across eight European Union countries. İçinde, Youth citizenship and the European Union (ss. 43-60). Routledge. http://doi.org/10.1080/17405629.2017.1404985
Dalton, J. E. (2007). Alienation and Nationalism: Is it possible to increase First Nations voter turnout in Ontario?. Canadian Journal of Native Studies, 27(2), 247-291.
Doğan, S. (2016). Mahalledeki Akp: Parti İşleyişi, Taban Mobilizasyonu ve Siyasal Yabancılaşma: Parti İşleyişi, Taban Mobilizasyonu ve Siyasal Yabancılaşma (4. Baskı). İletişim Yayınları.
Ergil, D. (1980). Siyasal yabancılaşma açısından seçime katılma. AÜSBF Yayını.
Field A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage Publications.
Finifter, A. W. (1970). Dimensions of political alienation. American Political Science Review, 64(2), 389-410.
Flanagan, C., Syvertsen, A. K., ve Stout, M. (2007). Civic measurement models: Tapping adolescents’ civic engagement. Circle Working Paper 55. Pennsylvania.
Fornell, C., ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Fox, S. (2015). Apathy, alienation and young people: The political engagement of British millennials (Doktora Tezi, University of Nottingham).
Giustozzi, C. (2023). The impact of social identity: How unemployment affects civic participation beyond financial strain. İçinde, Economic sociology in Europe (ss. 163-186). Routledge.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage Learning.
Hooper, D., Coughlan, J., ve Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53–60.
Igiebor, G. S. (2022a). Political alienation and electoral participation in Nigeria's democratization process: A survey of voter behavior in the 2019 general elections. African Journal of Political Science, 10(2), 22-37. https://doi.org/10.36615/ajps.v10i2.1337
Igiebor, G. S. O. (2022b). The nature of political alienation and electoral violence in Nigeria: A critical analysis of the 2019 general elections. Indonesian Journal of Social Science, 14(2), 104-118. https://doi.org/10.20473/ijss.v14i2.37689
Johnson, M. J. (1994). Demographics of political alienation in a growing rural timber dependent western Montana community [Yüksek Lisans Tezi, University of Montana].
Kim, J. Y. (2005). “Bowling together” isn’ta cure-all: The relationship between social capital and political trust in South Korea. International Political Science Review, 26(2), 193-213. https://doi.org/10.1177/0192512105050381
Kline, R. B. (2011). An easy guide to factor analysis. The Guilford Pres.
Korzeniowski, K. (1994). Political alienation in Poland in days of systemic transformation. Polish Psychological Bulletin, 25(3), 187-200.
Kumlin, S., Stadelmann-Steffen, I., ve Haugsgjerd, A. (2017). ‘Trust and the welfare state’. İçinde E. Uslaner (Ed.), The Oxford handbook of social and political trust (ss. 385-408). Oxford University Press.
Macháčková, H., ve Tkaczyk, M. (2020). The effect of media and political beliefs and attitudes on trust in political institutions: A multilevel analysis on data from 21 European countries. Communication Today, 11(2), 64-83.
Mason, W. M., House, J. S., ve Martin, S. S. (1985). On the dimensions of political alienation in America. Sociological methodology, 15, 111-151.
Mauk, M. (2017). The political culture of authoritarian regimes: How macro-political context affects citizens' political value orientations. Paper delivered at the ECPR Joint Sessions, Nottingham, 25-30.
Mouafo, A. V. D., Nemboué, W. T., ve Messanga, G. A. (2023). When perceived official terror drives people out of politics: A systemic analysis of political alienation in the context of authoritarian democracy. Psychology and Behavioral Sciences, 12(6), 88-98. https://doi.org/10.11648/j.pbs.20231206.11
Seeman, M. (1959). On the meaning of alienation. American Sociological Review, 24(6), 783-791. https://doi.org/10.2307/2088565
Seeman, M. (1983). Alienation motifs in contemporary theorizing: The hidden continuity of the classic themes. Social Psychology Quarterly, 46(3),171-184. https://doi/10.2307/3033789
Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4-11. https://doi.org/10.12691/ajams-9-1-2
Stevens, J. P. (2012). Applied multivariate statistics for the social sciences. Routledge.
Şencan, H. (2005) Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayıncılık.
Tavşancıl, E. (2005). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ileri veri analizi. Nobel Basımevi.
Tavşancıl, E., ve Keser, H. (2002). Development of a Likert type attitude scale towards internet usage. Journal of Educational Sciences & Practices, 1(1), 79-100.
Valgarðsson, V. O. (2019). Differential turnout decline in Norway and Sweden: A generation of apathy or alienation?. Scandinavian Political Studies, 42(3-4), 270-295. https://doi.org/10.1111/1467-9477.12155
van Noord, J., Spruyt, B., Kuppens, T., ve Spears, R. (2023). Classified out of society? How educational classification induces political alienation through feelings of misrecognition. The British Journal of Sociology, 74(5), 858-872. https://doi.org/10.1111/1468-4446.13040
Yalçın, Ö., ve Dönmez, A. (2017). Sosyal psikolojik açıdan yabancılaşma: Dean’in yabancılaşma ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 150-175. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000143
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Gökçe Özkılıçcı

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
