Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Journal of Sustainable Equity and Social Research (JSESR), akademik yayıncılıkta dürüstlük, bağımsızlık, hesap verebilirlik, şeffaflık ve bilimsel güvenilirlik ilkelerini benimser. Derginin yayın süreçleri, Yayın Etiği Komitesinin (COPE) rehberleri ve uluslararası kabul görmüş araştırma ve yayın etiği ilkeleri dikkate alınarak yürütülür.

Bu politika; yazarların, editörlerin, hakemlerin ve yayıncının sorumluluklarını düzenler.

Editöryal Bağımsızlık

Derginin akademik ve editöryal kararları yayıncıdan, sponsorlardan, ticari çıkarlardan ve siyasi ya da kurumsal baskılardan bağımsız olarak alınır. Bir çalışmanın kabul veya ret kararı yalnızca bilimsel niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu ve derginin kapsamıyla ilişkisi temelinde verilir.

Yayıncı, editörlerin bağımsız akademik kararlarına müdahale etmez.

Ön Değerlendirme

Gönderilen çalışmalar öncelikle editörler tarafından aşağıdaki ölçütler bakımından incelenir:

  • Derginin amaç ve kapsamına uygunluk
  • Bilimsel ve akademik yeterlilik
  • Özgünlük
  • Araştırma ve yayın etiğine uygunluk
  • Yazım kurallarına uygunluk
  • Gerekli etik kurul ve izin belgelerinin bulunması

Derginin kapsamı dışında kalan, temel bilimsel ölçütleri karşılamayan veya ciddi etik sorun taşıyan çalışmalar hakem değerlendirmesine gönderilmeden reddedilebilir.

Hakem Değerlendirmesi

Araştırma, kuramsal ve derleme makaleleri çift anonim hakem değerlendirmesine tabi tutulur. Bu sistemde yazarların ve hakemlerin kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Her çalışma, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakeme gönderilir. Hakemlerin derginin editöryal karar ekibinde yer almaması ve yazarlarla değerlendirmeyi etkileyebilecek bir çıkar ilişkisinin bulunmaması gerekir.

Hakem görüşleri arasında önemli bir uyuşmazlık bulunması hâlinde çalışma üçüncü bir bağımsız hakeme gönderilebilir. Nihai yayın kararı, hakem raporları ve editöryal değerlendirme dikkate alınarak yetkili editör tarafından verilir.

Hakem raporları editör açısından danışma niteliğindedir; nihai kararın sorumluluğu editöre aittir. Dergi, gönderilen bir çalışmanın kabul edileceğini garanti etmez.

Görüş yazıları, editöre mektuplar ve kitap değerlendirmeleri editöryal incelemeye tabi tutulur. Dış hakem değerlendirmesi uygulanmayan içerik türleri yayımlandıkları sayfalarda açıkça belirtilir.

Editör ve Yayın Kurulu Üyelerinin Makaleleri

Editör, alan editörü, yayın kurulu veya danışma kurulu üyelerinden birinin yazar ya da ortak yazar olduğu çalışmalar, yazarla herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmayan bağımsız bir editöre atanır.

Yazar konumundaki editör veya kurul üyesi:

  • Hakem seçimine katılamaz.
  • Hakemlerin kimliklerine erişemez.
  • Hakem raporlarına editöryal yetkiyle erişemez.
  • Kabul veya ret kararına katılamaz.
  • OJS üzerindeki editöryal karar sürecini yönetemez.

Bu tür makalelerde bağımsız editöryal süreç uygulandığına ilişkin bir açıklama yayımlanır.

İntihal ve Bilimsel Usulsüzlük Taraması

Dergiye gönderilen çalışmalar değerlendirme sürecinin uygun aşamalarında Turnitin veya benzeri akademik benzerlik tespit yazılımlarıyla incelenir.

Benzerlik oranı tek başına ret veya kabul ölçütü değildir. Editörler benzerlik raporunu; kaynak gösterme biçimi, metin tekrarları, yöntemsel zorunluluklar ve çalışmanın bütünü bağlamında akademik olarak değerlendirir.

İntihal, öz-intihal, veri uydurma, veri tahrifatı, görsel manipülasyonu, kaynakların yanıltıcı kullanımı, atıf manipülasyonu ve mükerrer yayın kabul edilmez.

Yazarların Sorumlulukları

Yazarlar:

  • Çalışmalarının özgün olduğunu güvence altına almalıdır.
  • Aynı çalışmayı eş zamanlı olarak birden fazla dergiye göndermemelidir.
  • Bütün kaynakları doğru ve eksiksiz biçimde göstermelidir.
  • Veri uydurma, veri tahrifatı veya yanıltıcı görsel düzenleme yapmamalıdır.
  • Araştırmanın yöntemini ve bulgularını doğru, açık ve doğrulanabilir biçimde sunmalıdır.
  • Çalışmaya önemli akademik katkı sunmayan kişileri yazar olarak göstermemelidir.
  • Çalışmaya önemli katkı sunan kişileri yazarlıktan dışlamamalıdır.
  • Finansman kaynaklarını, kurumsal destekleri ve çıkar çatışmalarını açıklamalıdır.
  • Araştırmanın gerektirdiği etik kurul onayı, kurum izni ve bilgilendirilmiş onam belgelerini sunmalıdır.
  • Yayımdan sonra önemli bir hata fark ettiklerinde dergiyi gecikmeden bilgilendirmelidir.

Yazarlık; araştırmanın tasarımı, veri üretimi veya analizi, metnin hazırlanması ya da akademik olarak gözden geçirilmesi ve yayımlanacak son sürümün onaylanması gibi anlamlı katkılara dayanmalıdır. Yazar katkıları gerektiğinde CRediT katkı rolleri kullanılarak açıklanır.

İnsan Katılımcılar ve Hassas Gruplarla Araştırma

İnsan katılımcıları, kişisel verileri veya hassas grupları kapsayan araştırmalarda ilgili mevzuata ve etik ilkelere uyulmalıdır. Gerekli durumlarda etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam alınmalıdır.

Katılımcıların kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgiler, bilimsel olarak zorunlu ve açıkça izin verilmiş olmadıkça yayımlanmamalıdır. Çocuklar, mülteciler, düzensiz göçmenler, şiddet mağdurları ve diğer kırılgan gruplarla yürütülen araştırmalarda zarar vermeme ve mahremiyet ilkelerine özel önem verilmelidir.

Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler:

  • Yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
  • Çıkar çatışması bulunduğunda editörü bilgilendirerek değerlendirmeden çekilmelidir.
  • Makaleleri gizli belge olarak değerlendirmelidir.
  • Değerlendirmelerini nesnel, gerekçeli ve saygılı bir dille sunmalıdır.
  • Yazarlara yönelik kişisel veya ayrımcı ifadeler kullanmamalıdır.
  • İncelenen çalışmadaki yayımlanmamış bilgi ve fikirleri kendi yararına kullanmamalıdır.
  • Değerlendirmeyi belirtilen süre içinde tamamlamalı veya gecikme ihtimalini editöre bildirmelidir.
  • Gizli makale dosyalarını veya hakemlik materyallerini kamuya açık üretken yapay zekâ sistemlerine yüklememelidir.

Editörlerin Sorumlulukları

Editörler:

  • Gönderileri yazarların kimliği, uyruğu, cinsiyeti, kurumu, dini, siyasi görüşü veya diğer kişisel özelliklerinden bağımsız olarak değerlendirmelidir.
  • Hakemlik sürecinin adil, bağımsız ve zamanında yürütülmesini sağlamalıdır.
  • Hakem ve yazar bilgilerinin gizliliğini korumalıdır.
  • Çıkar çatışması bulunan çalışmalardan çekilmelidir.
  • Etik ihlal iddialarını tarafsız biçimde incelemelidir.
  • Gerektiğinde düzeltme, geri çekme veya editöryal açıklama yayımlamalıdır.
  • Yazarların itiraz ve şikâyetlerini gerekçeli biçimde değerlendirmelidir.

Çıkar Çatışması

Yazarlar, editörler ve hakemler; çalışmanın değerlendirilmesini etkileyebilecek mali, kişisel, akademik, kurumsal, mesleki, siyasi veya diğer ilişkilerini açıklamalıdır.

Bir çıkar çatışmasının bulunması tek başına çalışmanın reddedilmesini gerektirmez. Ancak ilişkinin açıkça beyan edilmesi ve editöryal sürecin bağımsızlığının korunması gerekir.

Düzeltme, Geri Çekme ve Yayın Sonrası Tartışmalar

Yayımlanmış bir çalışmada bilimsel sonucu etkilemeyen sınırlı bir hata belirlenirse düzeltme yayımlanabilir. Bulguların güvenilirliğini ciddi biçimde etkileyen hata, etik ihlal, veri uydurma, intihal veya mükerrer yayın tespit edilmesi hâlinde çalışma COPE rehberleri doğrultusunda geri çekilebilir.

Düzeltme ve geri çekme bildirimleri, ilgili makaleyle kalıcı olarak bağlantılı, açık ve erişilebilir biçimde yayımlanır.

Şikâyet ve İtirazlar

Yazarlar, editöryal kararın bilimsel veya usule ilişkin bir hataya dayandığını düşündüklerinde gerekçeli bir itiraz sunabilir. İtiraz, ilk karara katılmamış bir editör veya bağımsız uzman tarafından değerlendirilir.

Etik ihlal, hakem davranışı, editöryal süreç veya yayınlanmış içerik hakkındaki şikâyetler derginin resmî e-posta adresine iletilmelidir. Şikâyetler gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine uygun olarak incelenir.

Değerlendirme ve Yayın Süresi

JSESR’de ilk başvurudan yayıma kadar geçen ortalama süre yaklaşık 4-12 haftadır. Bu süre çalışmanın niteliğine, hakemlerin yanıt sürelerine ve gerekli revizyonların kapsamına göre değişebilir.

Her makalede başvuru, revizyon, kabul ve yayın tarihleri gösterilir.